พยัพ

ผู้เขียน : พยัพ

อัพเดท: 19 ก.ย. 2013 09.22 น. บทความนี้มีผู้ชม: 266884 ครั้ง

การทำกิจกรรม 5ส ให้ประสบความสำเร็จจะทำอย่างไร มีการนำทางในเชิงปฎิบัติอย่างไรที่มองเห็นและปฎิบัติตามได้ หากสนใจลองแวะมาอ่านบทความนี้แล้วเรามาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันดีกว่า สนใจเชิญอ่านได้ครับ


สร้างนิสัย

ตอนที่ 6 (สร้างนิสัย)

             ก็คงมาถึง ส.5 อันเป็น ส.สุดท้ายของการทำกิจกรรมซึ่งหลายคนบอกว่ายากมาก ยากหรือไม่ลองย้อนกลับมาดูโต๊ะทำงานของตัวเราเองก่อนก็จะรู้ว่ามันยากที่จะปฏิบัติถ้าเราไม่ฝึกทำจน(เป็น)นิสัยเพราะส่วนใหญ่ทำได้เพียงแค่(มี)นิสัยเท่านั้นยังไม่ถึงขั้น(เป็น)  ดังนั้นจึงยังต้องหาเครื่องมือช่วยประคับประคองอยู่ก่อนเหมือนใส่(เฝือก)นั่นเอง   จะถอดเฝือกได้เมื่อไรตัวเราก็จะรู้ได้เองนั่นแหละไม่ต้องไปถามใคร หลายหน่วยงานล้มเหลวกับการทำกิจกรรม 5ส บางหน่วยงานเริ่มได้แค่ ส 1. บางหน่วยงาน มาถึง ส 2. 3. แล้วต้องกลับไปทำ ส1. ใหม่อีก

มีบางหน่วยงานมีความมุ่งมั่นสูงทำได้ถึง ส4.  แต่เมื่อขึ้นมา ถึง ส5 ได้นิดเดียวก็หมดความอดทนไม่สามารถรักษามาตรฐานเอาไว้ได้นั่นเพราะเพียงแค่(มี)ไม่ใช่ ( เป็น )นิสัยนั่นเอง   ซึ่งวิธีการต่อไปนี้เป็นทางเลือกหนึ่งที่ผมจะให้คำแนะนำในการทำ ส.5  จากหลายๆวิธีที่เขาใช้กันถ้าท่านใดผิดหวังจากวิธีอื่นมาแล้วก็ลองดูอีกสักครั้งนะครับ

การควบคุมด้วยสายตาในสถานที่ทำงาน

 ควบคุมด้วยการมอง : เริ่มขั้นตอนแรกด้วยการสร้างนิสัย

-          สภาพของสถานที่ทำงานเป็นอย่างหนึ่ง ที่สามารถให้ผู้เข้ามาเยี่ยม ติชมได้

-          การติชมเป็นมูลฐานของการสร้างนิสัย

-          แนวคิดในการสร้างสถานที่ทำงาน ปัญหาอยู่ที่ไหน?ให้ตระหนักแล้วสอดส่องดู ดังนั้นการเยียวยาแก้ไขจึงจะเกิดขึ้นได้

รายการตรวจสอบด้วยการมอง

แผนก

 

 

 

ผู้ตรวจสอบ

 

วันที่:

     /         /

หมายเลข

จุดตรวจสอบ

ตรวจสอบ

การปฏิบัติ

ใช่

ไม่ใช่

1

มีการใช้หลักกุญแจ 3 ดอกในคลังสินค้าสำเร็จรูป

 

 

 

 

2

มีการใช้หลักกุญแจ 3 ดอกในส่วนประกอบและวัตถุดิบ

 

 

 

 

3

สามารถหยิบสิ่งของไม่จำเป็นได้เพียงชายตามอง

 

 

 

 

4

ทุกพื้นที่ทำงานมีประสิทธิภาพ

 

 

 

 

5

การใช้สีทาพื้นถูกต้องเหมาะสม

 

 

 

 

6

มีการใช้หลักกุญแจ 3 ดอก ในการจัดเก็บอุปกรณ์และเครื่องมือ เครื่องใช้ในการทำงาน

 

 

 

 

7

มีการใช้หลักกุญแจ 3 ดอก ในการจัดเก็บแบบ แม่พิมพ์

 

 

 

 

8

พื้นที่ทำงานสะอาดสดใส

 

 

 

 

9

เครื่องจักรสะอาดสดใส

 

 

 

 

10

ทุกคนปฏิบัติตามกฎอย่างเคร่งครัด

 

 

 

 

 

 

 

ถ่ายภาพก่อนและหลังทำ 5

-          โรงงานจะต้องมีการเปลี่ยนแปลงโดยการถ่ายภาพก่อนทำไว้แล้วจึงจะเริ่มต้นทำขั้นตอนที่ 1

-          แสดงวัน เวลา ก่อนทำและหลังทำที่ภาพการทำกิจกรรม 5

จุดตรวจสอบ

1.       ถ่ายภาพหลังทำ 5

2.       สิ่งสำคัญในการถ่ายภาพ คือตำแหน่งเดียวกัน มุมกล้องเหมือนกันกับภาพก่อนทำ 5

3.       ติดภาพทั้งหมดลงบนบอร์ดกิจกรรม

4.       เติมข้อแนะนำลงใต้ภาพ

5.       กำหนดพื้นที่แสดงผลงานและระยะเวลาให้พนักงานรับรู้ทุกคน

6.       เยี่ยมเยียนพื้นที่ของทุกคนอย่างสม่ำเสมอ เช่น เดียวกับห้องอาหารตอนเย็น

คำขวัญ 5

-          บริษัทจะมั่นคงได้ถ้าใส่ใจด้วย 5

-          ให้ทุกคนสนใจส่งคำขวัญ 5ส อย่างน้อย 1 คำขวัญ/คน

จุดตรวจสอบ

1.       สมาชิก 5ส ทุกคนส่งประกวดคำขวัญ

2.       คณะกรรมการส่งเสริม 5ส คัดเลือก คำขวัญที่ดีที่สุด

3.       เขียนคำขวัญลงบนธงแขวนไว้ ทำสัญลักษณ์ ริบปิ้น

4.       แสดงคำขวัญ ณ. สถานที่เด่นเห็นชัดเจน

5.       เปลี่ยนคำขวัญทุกสัปดาห์หรือทุกวัน

จัดทำแผนผัง Radar 5 ส เพื่อวัดประสิทธิผล

-          ถึงเวลานี้จะเป็นการวัดประสิทธิผลของการทำ 5ส ของสถานที่ทำงาน

-          ผลลัพธ์จะถูกนำมาจัดลำดับและให้รางวัลเพื่อเป็นสิ่งเร้าใจในการปรับปรุงต่อไป

จุดตรวจสอบ

ผู้ใช้

ใบตรวจสอบสามารถแยกชนิดสถานที่ทำงานได้ เช่น สำนักงานและโรงงาน การให้รายละเอียดในการวัดผล     ให้แต่ละพื้นที่ทำกิจกรรม5สให้ มีประสิทธิผลมากยิ่งขึ้น ผลลัพธ์ที่ได้ใช้เป็นพื้นฐานสำหรับการแข่งขัน 5.

อธิบายหัวข้อหลัก

1.       5                   สะสาง, สะดวก, สะอาด, สร้างมาตรฐาน, สร้างนิสัย

2.       คะแนน           เกณฑ์การให้คะแนน 0-4 คะแนน

0 = แย่มาก

1 = ใช้ไม่ได้

2 = พอใช้ได้

3 = ดี

4 = ดีมาก

 

ตัวอย่างของรายการตรวจสอบ

 

รายการตรวจ 5      สำนักงาน

แผนก

ผู้ตรวจสอบ

 

 

 

คะแนน               /100

คะแนนครั้งก่อน                     /100

วันที่       /        /

5

หมายเลข

รายการตรวจสอบ

เกณฑ์การประเมิน

คะแนน

0

1

2

3

4

สะสาง

1

ตู้เก็บของส่วนตัว

ไม่เคารพกฎการจัดเก็บวัตถุดิบ เอกสารแนบ เอกสารประชุม

 

 

 

 

 

2

โต๊ะทำงาน

ไม่มีชิ้นงาน อุปกรณ์ หรือ วัตถุดิบตัวอย่าง บนโต๊ะทำงานหรือโต๊ะเขียนแบบ

 

 

 

 

 

3

การควบคุมด้วยสายตา

ไม่เคารพกฎการจัดสิ่งของหรือเอกสารให้สามารถชำเรืองมองก็เห็นได้

 

 

 

 

 

4

มาตรฐานการจัดระเบียบ

มาตรฐานถูกจัดเป็นเอกสาร และอุปกรณ์

 

 

 

 

 

5

บอร์ดแสดง

การจัดบอร์ดเป็นปัจจุบัน สวยงาม และสมดุลย์ดี

 

 

 

 

 

สะดวก

6

ป้ายจัดเก็บ

ป้ายตู้เก็บของและอุปกรณ์แสดงให้เห็นได้ทันที

 

 

 

 

 

7

ป้ายเอกสารและอุปกรณ์

ทุกป้ายชัดเจนเห็นง่าย

 

 

 

 

 

8

ความสะดวกในการใช้

การจัดเก็บถูกออกแบบให้ง่ายต่อการใช้

 

 

 

 

 

9

การจัดเก็บตามระเบียบวิธีการ

ของทุกอย่างถูกจัดเก็บไว้ในสถานที่กำหนด

 

 

 

 

 

10

ทางเดินและบอร์ดแสดงพื้นที่

ทุกที่มีเส้นแบ่งทางเดินและติดบอร์ดเห็นชัดเจน

 

 

 

 

 

สะอาด

11

พื้น

พื้นสะอาด

 

 

 

 

 

12

ฝุ่นและสิ่งสกปรก

หน้าต่าง วงกบ และชั้นสะอาด

 

 

 

 

 

13

เวรทำความสะอาด

มีการหมุนเวียนกะกันทำความสะอาด

 

 

 

 

 

14

ถังขยะ

จัดระบบการทิ้งขยะ

 

 

 

 

 

15

นิสัยการทำความสะอาด

กวาดและขจัดฝุ่นกันเป็นนิสัย

 

 

 

 

 

รายการตรวจ 5      สำนักงาน

แผนก

ผู้ตรวจสอบ

 

 

 

คะแนน               /100

คะแนนครั้งก่อน                     /100

วันที่       /        /

5

หมายเลข

รายการตรวจสอบ

เกณฑ์การประเมิน

คะแนน

0

1

2

3

4

สร้างมาตรฐาน

16

การระบายอากาศ

อากาศบริสุทธิ์ไม่มีกลิ่นและปลอดจากการสูบบุหรี่

 

 

 

 

 

17

แสงสว่าง

มุมและความเข้มของแสงเหมาะสม

 

 

 

 

 

18

เครื่องแบบ

เครื่องแบบทุกคนไม่สกปรก

 

 

 

 

 

19

สิ่งแวดล้อม

สิ่งแวดล้อมทั่วไปดี รวมทั้งสี อากาศ แสงสว่าง

 

 

 

 

 

20

3 ขั้นตอนแรก

มีระบบของการสะสาง สะดวก และสะอาด

 

 

 

 

 

สร้างนิสัย

21

กฎการใช้ข้อแนะนำ

ยึดมั่นในกฎเกณฑ์

 

 

 

 

 

22

การกระทบกระทั่งกันของบุคคล

บรรยากาศน่าพอใจ บุคลากรเปลี่ยนไปในทางน่ายินดี

 

 

 

 

 

23

เวลาประชุมและพัก

ทุกคนรักษาเวลา

 

 

 

 

 

24

มารยาทการใช้โทรศัพท์

ทุกคนมีมารยาทการใช้โทรศัพท์

 

 

 

 

 

25

กฎและระเบียบข้อบังคับ

ทุกคนปฏิบัติตามกฎข้อบังคับอย่างเคร่งครัด

 

 

 

 

 

รวม

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

รายการตรวจ 5      โรงงาน

แผนก

ผู้ตรวจสอบ

 

 

 

คะแนน               /100

คะแนนครั้งก่อน                     /100

วันที่       /        /

5

หมายเลข

รายการตรวจสอบ

เกณฑ์การประเมิน

คะแนน

0

1

2

3

4

สะสาง

1

วัตถุดิบหรือชิ้นส่วน

ไม่มีสิ่งของไม่จำเป็นอยู่ในคลังหรืองานระหว่างทำ

 

 

 

 

 

2

เครื่องจักรและอุปกรณ์

เครื่องจักรและอุปกรณ์ใช้งานได้ปกติ

 

 

 

 

 

3

จิ๊ก, เครื่องมือและแม่พิมพ์

จิ๊ก เครื่องมือ เครื่องตัด และแม่พิมพ์ใช้งานได้ปกติ

 

 

 

 

 

4

การควบคุมด้วยสายตา

สิ่งของไม่จำเป็นมองเห็นแตกต่างชัดเจน

 

 

 

 

 

5

มาตรฐานการขจัดออก

มีมาตรฐานชัดเจนสำหรับการเลิกใช้

 

 

 

 

 

สะดวก

6

มาตรฐานการจัดระเบียบ

มีป้ายชี้บ่งความแตกต่างระหว่างที่จัดวางหลักและวางย่อย

 

 

 

 

 

7

ป้ายชั้นและรายการเก็บของ

ทุกชิ้นของสิ่งของที่จัดเก็บมีป้ายชัดเจน

 

 

 

 

 

8

แสดงจำนวน

มีการชี้บ่งจำนวน จัดเก็บสูงสุดและต่ำสุด

 

 

 

 

 

9

ตีเส้นแบ่งเขต

ตีเส้นแบ่งชัดเจนด้วยสีขาว

 

 

 

 

 

10

จิ๊กและเครื่องมือ

การจัดเก็บจิ๊กและเครื่องมือเป็นระเบียบหยิบใช้และเก็บง่าย

 

 

 

 

 

สะอาด

11

พื้น

พื้นสะอาด สดใส อยู่เสมอ

 

 

 

 

 

12

เครื่องจักร

เครื่องจักรสะอาดหมดจด

 

 

 

 

 

13

ทำความสะอาดและตรวจสอบ

การทำความสะอาดและตรวจสอบถูกเอาใจใส่

 

 

 

 

 

14

เวรทำความสะอาด

มีการหมุนเวียนเวรทำความสะอาด

 

 

 

 

 

15

นิสัยการทำความสะอาด

 

การเอาใจใส่เก็บกวาดเป็นสิสัยติดตัว

 

 

 

 

 

รายการตรวจ 5      โรงงาน

แผนก

ผู้ตรวจสอบ

 

 

 

คะแนน               /100

คะแนนครั้งก่อน                     /100

วันที่       /        /

5

หมายเลข

รายการตรวจสอบ

เกณฑ์การประเมิน

คะแนน

0

1

2

3

4

สร้างมาตรฐาน

16

การระบายอากาศ

อากาศบริสุทธิ์และไม่มีกลิ่น

 

 

 

 

 

17

แสงสว่าง

มุมและความเข้มของการส่องสว่างเหมาะสม

 

 

 

 

 

18

เสื้อคลุมทำงาน

เสื้อคลุมไม่มีสิ่งสกปรก และคราบน้ำมันเปื้อน

 

 

 

 

 

19

การหลีกเลี่ยงความสกปรก

เน้นให้เป็นสถานที่หลีกเลี่ยงการสะสมสิ่งสกปรก

 

 

 

 

 

20

3 ขั้นตอนแรก

ใช้ระบบรักษาไว้ด้วยการสะสาง

 

 

 

 

 

สร้างนิสัย

21

กฎการให้คำแนะนำ

ผิดกฎการทำสะดวกและสะอาดอย่างมั่นคง

 

 

 

 

 

22

การกระทบกระทั่งกันของบุคคล

บรรยากาศน่าพอใจ บุคลากรเปลี่ยนไปทางน่ายินดี

 

 

 

 

 

23

การประชุมและสูบบุหรี่

ทุกคนพยายามตรงต่อเวลาและรักษากฎการสูบบุหรี่

 

 

 

 

 

24

กฎและระเบียบวิธีปฏิบัติ

ทุกคนเข้าใจกฎและระเบียบวิธีการปฏิบัติดี

 

 

 

 

 

25

การปฏิบัติตามกฎ

ทุกคนปฏิบัติตามกฎข้อบังคับอย่างเคร่งครัด

 

 

 

 

 

รวม

ตรวจคะแนนแต่ละช่อง

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

คุณเห็นการเปลี่ยนแปลงหรือไม่

โรงงานจำเป็นต้องสะอาด

-          ในการถ่ายภาพก่อนทำและหลังทำคุณคิดว่าทำไปเพื่ออะไร

-          คุณสามารถเห็นโรงงานเดิมที่สกปรกมากและไม่ชวนมอง

-          ปัจจุบันเมื่อนำ 5ส เข้ามาใช้ แล้วจะเห็นความแตกต่างโดยรวมมีพื้นที่ว่างสะดวกในการทำงานมากขึ้น

จุดตรวจสอบ

1.       ภาพถ่าย 5ส และรายการตรวจสอบ 5ส เป็นการบันทึกการปรับปรุงของโรงงาน

2.       นี่คือการเริ่มต้นทำกิจกรรม 5

3.       พึงพอใจกับการลองไม่ทำดูหรือไม่

4.       ทำ 5ส ให้เป็นนิสัย  

                          สำหรับการทำกิจกรรม 5  ตามแนวทางของ ญี่ปุ่นก็คงพอเป็นพื้นฐานความรู้ และมีแนวทางในการปฏิบัติให้บ้างเท่านี้ ผู้ทำต้องหาประสบการณ์เพิ่มเติมจากการปฏิบัติจริงด้วย ไม่ใช่เพียงแค่อ่านอย่างเดียว มีความรู้แต่ยังไม่ได้ลงมือทำ  ก็อย่าบอกนะว่าไม่ได้ผล  แล้วไปเริ่มต้นหาบทความอื่นๆเกี่ยวกับการทำ 5ส. อ่านต่อไป

 

                                                                                                                        พยัพ มาลัยศรี

                                                                                                                 ที่ปรึกษาอุตสาหกรรม

                                                                                                ฝ่ายวินิจฉัยและให้คำปรึกษาสถานประกอบการ

 

 

 

 

 

 

 

 


บทความนี้เกิดจากการเขียนและส่งขึ้นมาสู่ระบบแบบอัตโนมัติ สมาคมฯไม่รับผิดชอบต่อบทความหรือข้อความใดๆ ทั้งสิ้น เพราะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นความจริงหรือไม่ ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง และหากท่านพบเห็นข้อความใดที่ขัดต่อกฎหมายและศีลธรรม หรือทำให้เกิดความเสียหาย หรือละเมิดสิทธิใดๆ กรุณาแจ้งมาที่ ht.ro.apt@ecivres-bew เพื่อทีมงานจะได้ดำเนินการลบออกจากระบบในทันที