ต้อเนื้อ (Pterygium) คืออะไร อันตรายไหม และรักษาอย่างไร?
หากวันหนึ่งสังเกตดวงตาตนเองแล้วพบถึงแผ่นขาว ๆ คล้ายสามเหลี่ยมบริเวณลูกตา นั่นหมายความว่าคุณอาจเป็นโรคต้อเนื้อเข้าให้แล้ว โรคต้อเนื้อ คืออะไร ต้อเนื้อ อันตรายไหม และมีวิธีรักษาต้อเนื้ออย่างไรบ้างบทความนี้มีคำตอบให้คุณ
ต้อเนื้อ (Pterygium)
ต้อเนื้อ หรือ
Pterygium คือ โรคทางตาชนิดหนึ่งโดยเกิดจากเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรงที่เยื่อบุตา มีลักษณะเป็นพังผืดสีออกแดงขึ้นได้ทั้งบริเวณหางตาและหัวตา โรคจ้อเนื้อสามารถเพิ่มระดับความรุนแรงของโรคได้เมื่อเนื้องอกโตขึ้นและลุกลามมาถึงตาดำ จะทำให้บดบังการมองเห็นได้
เปรียบเทียบระหว่าง ต้อเนื้อ กับ ต้อลม
ต้อเนื้อและต้อลมเกิดจากสาเหตุเดียวกันคือการที่ดวงตาได้รับแสงยูวี (UV) ต่อเนื่องเป็นเวลานาน รวมทั้งการที่ดวงตาสัมผัสกับมลภาวะต่าง ๆ เช่น ลม ฝุ่นละออกบ่อย ๆ แต่ข้อแตกต่างของทั้งสองโรคนี้คือ ต้อเนื่อจะมีลักษณะพังผืดสีออกแดงจากเส้นเลือดที่ยังเข้ามาเลี้ยงเนื้องอก โดยรูปร่างคล้ายสามเหลี่ยม ยื่นจากหางตาหรือหัวตาเข้าตาดำ แต่ในต้อลมจะมีลักษณะเป็นแผ่นหรือตุ่มนูนสีขาวเหลือง อยู่บริเวณเยื่อบุตาขาว สามารถเกิดได้ทั้งบริเวณหัวตาและหางตา
ต้อเนื้อเกิดจากสาเหตุใด
ในปัจจุบันยังไม่ทราบถึงสาเหตุที่แท้จริงของการเกิดโรคต้อเนื้อ แต่พบว่าต้อเนื้อเกิดขึ้นมาได้ด้วยการถูกกระตุ้นจากปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ ดังนี้
ปัจจัยเสี่ยงที่กระตุ้นให้เกิดต้อเนื้อ
-
ผู้ที่อาศัยอยู่ในประเทศที่อยู่บริเวณแถบเส้นศูนย์สูตร ซึ่งมีแดดแรงเกือบตลอด
-
ผู้ที่ต้องทำงานกลางแจ้ง ดวงตาสัมผัสกับแสงยูวี มลภาวะต่าง ๆ เช่น ฝุ่นละออง เป็นประจำและเป็นเวลานาน
-
ผู้ที่มีภาวะตาแห้ง หรือตาแห้งจากการถูกลมบ่อย ๆ
-
ผู้ที่มีคนในครอบครัวมีประวัติเป้นโรคต้อเนื้อ
อาการของโรคต้อเนื้อ
ในระยะแรกของโรคต้อเนื้อ อาการเริ่มต้นจะไม่ได้มีความรุนแรงมาก หรืออาจไม่มีอาการใด ๆ เพียงแค่เห็นลักษณะเนื้องอกและพังผืดขึ้นบริเวณตาขาวเท่านั้น แต่ผู้ป่วยอาจมีอาการระคายเคือง แสบตา ตาแดง และรู้สึกเหมือนมีอะไรอยู่ในดวงตาได้
แต่เมื่อใดที่พบว่าเนื้องอกเริ่มลุกลามเข้าสู่ตาดำ นั่นหมายถึงต้อเนื้อ อาการรุนแรงขึ้นแล้ว หากปล่อยไว้ไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง อาจก่อให้เกิดปัญหาการมองเห็น อย่างทัศนวิสัยการมองลดลง หรือสายตาเอียงได้
เมื่อไหร่ที่ควรพบแพทย์
ถึงโรคต้อเนื้อจะไม่ใช่โรคที่ร้ายแรงมาก แต่หากเริ่มมีอาการของโรคมากขึ้น เช่น เจ็บตา เคืองตา การมองเห็นลดลง ตาพร่ามัว หรือเนื้องอกที่ดวงตาเห็นชัดมากและลามเข้าสู่ตาดำ ควรรีบเข้าพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและวางแผนการรักษาต่อไป
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดจากโรคต้อเนื้อ
โดยปกติแล้วโรคต้อเนื้อจะไม่พบภาวะแทรกซ้อนหรือผลข้างเคียงใด ๆ แต่ก็อาจพบภาวะแทรกซ้อนหรือผลข้างเคียงของต้อเนื้อได้ในบางราย เช่น
-
การมองเห็นลดลงจากการที่ต้อเนื้อลุกลามเข้ามาที่ตาดำ หากเป็นมาก และปล่อยเอาไว้ไม่รักษา ต้อเนื้ออาจบังตาดำจนหมด ทำให้ตาบอดได้
-
การระคายเคืองจากโรคต้อเนื้อ เมื่อสัมผัสถูกลม หรือฝุ่นละอองจะทำให้เกิดอาการแสบตา เจ็บตาจากการอักเสบได้มากกว่าคนปกติ
-
การเกิดแผลที่กระจกตา พบได้ในผู้ที่มีอาการของโรคต้อเนื้อมาก และมีการอักเสบบ่อยครั้ง
-
สายตาเอียง เนื่องจากต้อเนื้ออาจจะไปทำให้ความโค้งกระจกตาผิดรูปไป
การตรวจวินิจฉัยโรคต้อเนื้อ
โรคต้อเนื้อสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ดังนั้นแพทย์สามารถวินิจัยโรคต้อเนื้อได้จากการตรวจตา และการซักถามถึงอาการและประวัติของผู้ป่วย
วิธีรักษาโรคต้อเนื้อ
เมื่อรู้ตัวแล้วว่าเป็นโรคต้อเนื้อ อาจมีข้อสงสัยว่ามีวิธีรักษาต้อเนื้ออย่างไรบ้าง แล้วที่เคยได้ยินกันว่ารักษาต้อเนื้อ แบบโบราณสามารถรักษาได้จริงไหม ต้องตอบก่อนเลยว่าการรักษาต้อเนื้อ แบบโบราณด้วยสมุนไพรต่าง ๆ ไม่ได้ช่วยรักษาต้อเนื้อแต่อย่างใด และอาจก่อให้เกิดการอักเสบและติดเชื้อได้
ในปัจจุบันมีวิธีรักษาโรคต้อเนื่อที่ถูกต้องมี 2 วิธีหลัก ๆ ทั้งการรักษาแบบประคับประคองในผู้ที่มีอาการต้อเนื้อไม่มาก และการรักษาด้วยการผ่าตัดในผู้ที่มีอาการต้อเนื้อรุนแรง ดังนี้
รักษาต้อเนื้อด้วยการใช้ยา
ในผู้ที่เป็นโรคต้อเนื้อ โดยที่ลักษณะของต้อเนื้อยังไม่ลุกลามเข้าสู่ตาดำ แพทย์อาจใช้การรักษาแบบประคับประคองไปก่อน โดยให้ใช้น้ำตาเทียมหรือยาหยอดตาเพื่่อลดอาการระคายเคือง อาการแสบตา หรือการอักเสบได้ แต่ในยาหยอดตาบางประเภทอาจมีผลข้างเคียง เช่น ยาหยอดตาที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ ซึ่งอาจทำให้เกิดโรคต้อหินได้ จึงควรใช้อย่างระมัดระวัง ภายใต้คำแนะนำของจักษุแพทย์เท่านั้น
ผ่าตัดรักษาต้อเนื้อ
หากพบว่าต้อเนื้อได้ลุกลามไปสู่ตาดำแล้ว และส่งผลให้การมองเห็นแย่ลง แพทย์จะพิจารณารักษาผ่าตัดต้อเนื้อ สำหรับการผ่าตัดด้วยการลอกต้อเนื้อมีแบ่งออกได้อีก 2 วิธีหลัก คือ
-
การลอกต้อเนื้อที่คลุมตาขาวและตาดำออกแล้วปล่อยให้เยื่อบุตาเข้ามาคลุมในบริเวณที่ลอกออกไปเอง เป็นวิธีลอกต้อเนื้อที่ง่ายและเร็ว มักใช้กับผู้ที่ไม่มีการอักเสบของต้อเนื้อ หรือผู้สูงอายุ แต่วิธีนี้เสี่ยงต่อการกลับมาเป็นโรคต้อเนื้อซ้ำสูง
-
การลอกต้อเนื้อออกและปลูกถ่ายเนื้อเยื่อในบริเวณที่ลอกต้อเนื้อออกไป โดยเนื้อเยื่อที่นำมาปลูกถ่ายอาจเป็นเยื่อบุตาตนเอง หรือเนื้อเยื่อรก โดยการลอกต้อเนื้อวิธีนี้จะใช้เวลานาน แต่โอกาสการกลับมาเป็นโรคต้อเนื้อซ้ำได้น้อย
ข้อปฏิบัติสำหรับผู้ป่วยโรคต้อเนื้อ
เพราะปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรคต้อเนื้อคือแสงแดดและมลภาวะ ดังนั้นผู้ป่วยโรคต้อเนื้อควรหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิดการอักเสบ และการเพิ่มความรุนแรงของโรคต้อเนื้อได้ดังนี้
-
หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่กลางแจ้ง ที่ ๆ มีแสงแดดจ้า หรือหากจำเป็นต้องใส่แว่นกันแดดทุกครั้ง
-
หลีกเลี่ยงอยู่ในสถานที่มีลมและมลภาวะอย่าง ควัน ฝุ่นละออง สารเคมี หากจำเป็นต้องสวมแว่นกันลมทุกครั้ง
-
เมื่อมีอาการระคายเคืองตา ให้หยอดน้ำตาเทียม และไม่ควรซื้อยาหยอดตามาหยอดเอง เนื่องจากยาหยอดตาบางประเภทมีผลค้างเคียงที่อันตราย
-
หากอาการระคายเคืองรุนแรงขึ้น หรือเกิดอาการอักเสบ หรือขนาดของต้อเนื้อใหญ่ขึ้น ควรเข้าพบจักษุแพทย์เพื่อรับการรักษาต่อไป
แนวทางป้องกันโรคต้อเนื้อ
อย่างที่ทราบว่าสาเหตุที่แท้จริงของโรคต้อเนื้อจะยังไม่ทราบคำตอบในปัจจุบัน แต่ก็ทราบถึงปัจจัยเสี่ยงที่ไปเร่งให้เกิดโรคต้อเนื้อ ดังนั้นแนวทางการป้องกันโรคต้อเนื้อก็คือการหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ ดังนี้
-
ไม่อยู่ในที่มีแดดจัด เนื่องจากในแสงแดดมีรังสีออัลตราไวโอเลท หรือยูวี ซึ่งมีผลไปกระตุ้นการเกิดโรคต้อเนื้อได้
-
ไม่ให้ดวงตาสัมผัสกับลม ฝุ่น ควัน และมลภาวะอื่น ๆ เนื่องจากทำให้ดวงตาระคายเคืองและเกิดการอักเสบ นำไปสู่การเป็นโรคต้อเนื้อได้
-
สวมแว่นตากันแดดและแว่นตากันลมทุกครั้งที่ออกจากบ้าน เพื่อป้องกันถึงแสงแดดและมลภาวะ
-
ไม่ควรปล่อยให้ดวงตาแห้งบ่อย ๆ หากตาแห้งควรหยอดน้ำตาเทียมให้ดวงตาชุ่มชื้นตลอด
คำถามที่พบบ่อย
ต้อเนื้อรักษาหายขาดไหม
ตอบ การรักษาต้อเนื้อสามารถหายขาดได้หากเข้ารับการรักษาแบบผ่าตัดต้อเนื้อหรือการลอกต้อเนื้อออก แต่อย่างไรก็ตามก็มีโอกาสที่จะกลับมาเป้นซ้ำได้เช่นกัน การรักษาต้อเนื้อโดยลอกต้อเนื้อแพทย์จะทำการรักษาให้เฉพาะผู้ที่มีอาการของต้อเนื้อรุนแรง และส่งผลต่อการมองเห็น ในผู้ป่วยที่ต้อเนื้อไม่ได้บดบังดวงตาดำ แพทย์จะแนะนำใช้การรักษาแบบประคับประคองไป เนื่องจากต้อเนื้อไม่ได้สร้างอันตรายใด ๆ ต่อร่างกาย
ต้อเนื้ออันตรายไหม
ตอบ ต้อเนื้อเป็นเนื้องอกที่เกิดขึ้นที่เยื่อบุตาขาว โดยเป็นเนื้องอกชนิดไม่อันตราย และไม่มีทางพัฒนาไปสู่เนื้อร้ายอย่างมะเร็ง ดังนั้นต้อเนื้อจึงไม่มีอันตรายใด ๆ แต่อย่างไรก็ตามถึงจะไม่ใช่เนื้อร้ายอย่างมะเร็ง แต่เนื้องอกต้อเนื้อก็สามารถโตขึ้นและไปบดบังตาดำ ทำให้การมองเห็นแย่ลงได้
เป็นต้อเนื้อทําเลสิคได้ไหม
ตอบ ผู้ป่วยโรคต้อเนื้อสามารถทำเลสิคได้ แต่จำเป็นต้องรับการรักษาต้อเนื้อก่อน และต้องได้รับการตรวจอย่างละเอียดโดยจักษุแพทย์ และจักษุแพทย์วินิจฉัยแล้วว่าสามารถทำเลสิคได้
รักษาต้อเนื้อ โดยไม่ต้องผ่าตัด ทำได้หรือไม่
ตอบ การรักษาต้อเนื้อสามารถรักษาได้โดยไม่จำเป็นต้องผ่าตัด แต่อย่างไรก็ตามการรักษาโดยไม่ผ่าตัด ไม่ได้ทำให้ต้อเนื้อที่ดวงตาหายไป หากต้องการให้ต้อเนื้อหายไปจำเป็นต้องรับการผ่าตัดลอกต้อเนื้อออกเท่านั้น
ข้อสรุป
โรคต้อเนื้อเป็นโรคทางตาที่เกิดจากเนื้องอกบริเวณเยื่อบุตา ซึ่งไม่ได้มีอันตรายใด ๆ แต่อย่างไรก็ตามหากต้อเนื้อโตขึ้นและลุกลามไปถึงตาดำก็อาจส่งผลถึงการมองเห็นได้ หากพบว่าตนเองเริ่มมีอาการของโรคต้อเนื้อควรเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยโรค และวางแผนถึงการรักษาต่อไป และเพื่อไม่ให้ตนเองไปถึงจุดนั้นควรหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงที่จะไปกระตุ้นให้เกิดโรคต้อเนื้อได้
บทความนี้เกิดจากการเขียนและส่งขึ้นมาสู่ระบบแบบอัตโนมัติ สมาคมฯไม่รับผิดชอบต่อบทความหรือข้อความใดๆ ทั้งสิ้น เพราะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นความจริงหรือไม่ ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง และหากท่านพบเห็นข้อความใดที่ขัดต่อกฎหมายและศีลธรรม หรือทำให้เกิดความเสียหาย หรือละเมิดสิทธิใดๆ กรุณาแจ้งมาที่ ht.ro.apt@ecivres-bew เพื่อทีมงานจะได้ดำเนินการลบออกจากระบบในทันที